Veteriner hekimliği lisans programı, teorik derslerin laboratuvar, klinik ve saha uygulamalarıyla birlikte yürütüldüğü beş yıllık bir eğitimdir. Programın hangi bölümünün ülke genelinde ortak, hangi bölümünün fakülteye özgü olduğu ise ulusal bir belgeyle çizilmiştir.
Eğitimin ulusal çerçevesi
Türkiye'de veteriner hekimlik eğitimi 1842'de İstanbul'da askeri birliklerin veteriner hekim ihtiyacını karşılamak üzere başlatılmış, 1889'da ilk Sivil Veteriner Okulu açılmış, askeri ve sivil okullar 1921'de Baytar Mekteb-i Âlisi adı altında birleştirilmiştir. Kurum 1937'de "Veteriner Fakültesi" adını almış ve 1970 yılına kadar ülkedeki tek fakülte olarak eğitim vermiştir. Sonraki fakülteler 1970'te Elazığ'da, 1972'de İstanbul'da ve 1978'de Bursa'da açılmıştır.(1)
Yükseköğretim Kurulu kayıtlarına göre biri vakıf üniversitesine bağlı olmak üzere toplam 33 veteriner fakültesi açılmış, bunların 31'inde eğitim aktif olarak sürmektedir.(1)
Eğitimin asgari koşulları, 2 Şubat 2008 tarihli ve 26775 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle belirlenmiştir. Bu yönetmelik, veteriner fakültelerinin çekirdek eğitim programlarında yer vermesi gereken zorunlu dersleri ve mezunların sahip olması gereken özellikleri tanımlar. Yönetmelik çerçevesinde hazırlanan Mezuniyet Öncesi Veteriner Hekimlik Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (VUÇEP), 7 Haziran 2021'de Veteriner Fakülteleri Dekanlar Konseyi Yürütme Kurulunca kabul edilerek Yükseköğretim Kuruluna sunulmuştur.(1)
Bütün fakültelerde ortak olan
VUÇEP'in getirdiği en belirleyici kural, ortak ile değişken alanı sayısal olarak ayırmasıdır. Her fakültenin hazırladığı genişletilmiş eğitim programının en az %70'i ulusal çekirdek programı kapsamak zorundadır. Kalan %30'luk bölüm, fakültenin misyonu, kurumsal gelişim hedefleri, sektörel hizmetleri ve öğrenci beklentileri gözetilerek düzenlenir.(1)
Ortak alan şunları kapsar:
-
Süre ve kredi Eğitim beş yıl ve on yarıyıldır. Toplam ders yükü 300 AKTS, yarıyıl başına 30 AKTS olarak düzenlenir.(2)(3)(4)
-
Bölüm yapısı Program temel bilimler, klinik öncesi bilimler, klinik bilimler, zootekni ve hayvan besleme ile gıda hijyeni ve teknolojisi alanlarının bütünleştirilmesi esasına dayanır.(1)
-
İlk gün yeterlilikleri Mezunun sahip olması gereken yetkinlikler genel mesleki bilgiler, mesleki beceriler ile mesleki ve sosyal değerler başlıkları altında ulusal düzeyde tanımlanmıştır.(1)
-
Erken uygulama Öğrencilerin eğitimin ilk dönemlerinden itibaren laboratuvar, klinik, çiftlik ve gıda uygulamalarına katılması ve hayvanla temas etmesi ulusal programın benimsediği yaklaşımdır.(1)
-
Uluslararası bağ Ders içeriklerinin, mesleki niteliklerin tanınmasına ilişkin 2005/36/EC ve 2013/55/EU sayılı Avrupa Birliği direktiflerinde belirlenen asgari gereksinimlere uyması öngörülmüştür.(1)
-
Çerçevenin sınırı Ulusal çekirdek program bir müfredat değildir. Fakültelerin kendi programlarını hazırlarken esas alacakları asgari koşulları belirler; ders listesi, ders içerikleri ve sınav takvimi içermez.(1)
Çerçevenin kapsamı, mezunun tanıyıp yönetebilmesi beklenen durumların hayvan gruplarına göre listelenmesiyle somutlaşır. Aşağıdaki tablo ulusal çekirdek programda tanımlanan semptom ve durum sayılarını gösterir; sıralama liste büyüklüğüne göredir.(1)
Ulusal çekirdek programda semptom ve durum listeleri
| Hayvan grubu | Listelenen semptom ve durum sayısı |
|---|---|
| Evcil memeli hayvanlar | 342 |
| Yaban hayvanları | 156 |
| Kümes hayvanları ve kafes kuşları | 83 |
| Su hayvanları | 36 |
| Bal arıları | 26 |
Her hastalık ve durum için ayrıca bir öğrenme düzeyi belirlenmiştir: acil durumu tanıyıp müdahale edebilme, ön tanı koyup uzmana yönlendirebilme, tanı koyabilme, tanı koyup tedavi edebilme, korunma önlemlerini uygulayabilme ve rehabilitasyon. Böylece mezunun her başlıkta göstermesi gereken asgari performans ülke genelinde ortaklaştırılmıştır.(1)
Yarıyıl bazlı müfredat akışı
Ders listesi tek başına eğitimin nasıl ilerlediğini göstermez. Derslerin hangi yarıyılda başladığı ve teorik-uygulamalı yüklerinin nasıl dağıtıldığı, temel bilimlerden klinik eğitime geçişin nasıl kurulduğunu ortaya koyar.
İlk iki yıl: temel bilimler
İlk yılın en ağır dersi anatomidir. Erciyes Üniversitesi planında Anatomi I ve II haftada üç saat teorik ve dört saat uygulamalı, altışar AKTS olarak yürütülür.(3) İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa planında aynı dersler altı saat uygulama ve sekizer AKTS ile programın en yüksek kredili derslerindendir.(2) Histoloji, fizyoloji ve biyokimya ilk iki yarıyılda başlar; embriyoloji, genetik ve biyoistatistik de bu dönemde programa girer.
Uygulamalı eğitim klinik yıllara bırakılmaz. Erciyes planında dördüncü yarıyıla yerleştirilen klinik beceri laboratuvarı dersinde öğrenciler simülatör, maket ve dijital modelleme gibi cansız eğitim materyalleri üzerinde klinik uygulamalara hazırlanır.(3)
Üçüncü ve dördüncü yıl: kliniğe geçiş
Üçüncü yıldan itibaren klinik öncesi bilimlerin ağırlığı artar. Mikrobiyoloji, viroloji, parazitoloji, patoloji ve farmakoloji ileri düzey konularla sürerken zootekni, yem bilgisi, hayvan besleme, epidemiyoloji ve gıda hijyeni programa eklenir.(2)(3)
Klinikle doğrudan temas da bu dönemde başlar. Propedötik ve klinik muayene yöntemleri dersleri beşinci yarıyılda verilir; bunlara eşlik eden klinik uygulama dersleri Erciyes Üniversitesiplanında beşinci ve altıncı yarıyılda haftada dört saat, yedinci yarıyıldan itibaren haftada sekiz saattir. Bu uygulamalar iç hastalıkları, cerrahi, doğum ve jinekoloji ile dölerme anabilim dallarının birlikte yürüttüğü çok disiplinli dersler olarak düzenlenmiştir.(3) Dördüncü yılda cerrahi, doğum ve jinekoloji, iç hastalıkları, radyoloji ve anesteziyoloji yoğunlaşır; uygulama ise klinik ve patoloji çalışmaları ile gezici klinik üzerinden sürer. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'da gezici klinik uygulamalarında muayene, çiftlik ziyareti ve nekropsi formlarının doldurularak teslim edilmesi istenir.(2)
Beşinci yıl: uzmanlaşma ve tam zamanlı uygulama
Beşinci yıl, belirli bir çalışma alanına yönelmenin ve uygulama yoğunluğunun en yüksek düzeye ulaştığı dönemdir. Küçük hayvan hekimliği, çiftlik hayvanları hekimliği, kanatlı hayvan hekimliği ve gıda hijyeni alanları İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'da yedinci yarıyıldan itibaren seçmeli ders alanı olarak,(2) Bursa Uludağ Üniversitesi'nde ise dokuzuncu yarıyılda seçilen hekimlik grubu olarak düzenlenmiştir.(4) Veteriner halk sağlığı, adli veteriner hekimlik, mesleki etik ve veteriner hekimliği mevzuatı dersleri de genellikle bu yılda programa girer.
Zorunlu staj ve nöbet
Staj, mezuniyetin ayrı bir koşuludur ve ders döneminin dışında yapılır. Ulusal çerçeve staj süresini belirlemez; bu nedenle sayı, süre ve dönem fakülteye göre değişir. Aşağıdaki tablo, incelenen beş fakültenin yönergesindeki düzenlemeyi alfabetik sırayla gösterir.
İncelenen fakültelerde zorunlu staj düzeni
| Fakülte | Staj dönemleri | Süre |
|---|---|---|
| Bursa Uludağ Üniversitesi | 8. yarıyıl, tek zorunlu yaz stajı | 5 AKTS(4) |
| Dokuz Eylül Üniversitesi | 6. ve 8. yarıyıl sonu | 20 + 20 = 40 iş günü(5) |
| Erciyes Üniversitesi | 4., 6. ve 8. yarıyıl sonu | 10 + 15 + 25 = 50 iş günü (400 saat)(3) |
| İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa | 4., 6. ve 8. yarıyıl sonu | 20 + 20 + 20 = 60 iş günü(2) |
| Kastamonu Üniversitesi | 8. yarıyıl sonrası | en az 25 iş günü(6) |
Stajın parçalara ayrıldığı programlarda her dönem farklı bir alana ayrılır. Erciyes Üniversitesi'nde birinci staj laboratuvar ve çiftliklerde, ikinci staj zootekni ve hayvan besleme alanında, üçüncü staj klinik bilimler ile gıda hijyeni alanında yapılır.(3) İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'da bu ayrım çiftlik, gıda ve klinik olarak kurulmuştur.(2) Dokuz Eylül Üniversitesi'nde haftalık staj süresi beş iş günüdür ve devam edilmeyen günler staj süresinin %10'unu aşamaz.(5)
Hastane nöbeti her programda bulunmaz. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'da öğrenciler sekizinci yarıyılda 24, dokuzuncu yarıyılda 56 saat olmak üzere toplam 80 saat nöbet tutar; bu nöbetlerin tamamlanması intörn dönemine başlama koşullarından biridir.(2)
İntörn dönemi
Son dönem, teorik ders yerine tam zamanlı uygulamaya ayrılır ve rotasyon esasına dayanır. Dönemin adı, süresi, haftalık yükü ve kredi karşılığı fakülteye göre değişir.
İncelenen fakültelerde intörn dönemi
| Fakülte | Dönem | Haftalık uygulama | AKTS |
|---|---|---|---|
| Bursa Uludağ Üniversitesi | 10. yarıyıl | 34 saat | 22 (+4 bitirme ödevi, +4 seminer)(4) |
| Erciyes Üniversitesi | 10. yarıyıl | 30 saat | 26 (+4 bitirme ödevi)(3) |
| İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa | 10. yarıyıl, 17 hafta / 560 saat | 40 saat | 30(2) |
| Kastamonu Üniversitesi | 10. yarıyıl, 16 hafta + 1 hafta telafi | 32 saat | doğrulanmadı(6) |
| Necmettin Erbakan Üniversitesi | 9. ve 10. yarıyıl, 32 hafta | 16 saat (zorunlu klinik grubu) | doğrulanmadı(7) |
Dönemin iç yapısı da ayrışır. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'da 17 haftanın 12 haftası anabilim dalları arasındaki rotasyona, 3 haftası multidisipliner hastane uygulamasına, 2 haftası sabit zaman uygulamasına ayrılmıştır.(2) Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde öğrenci Klinik Bilimler grubunu zorunlu olarak alır, Zootekni-Hayvan Besleme ile Klinik Öncesi Bilimler grupları arasından ise seçim yapar; seçmeli gruplara yerleştirmede tercih sırası ve genel not ortalaması dikkate alınır.(7) Bursa Uludağ Üniversitesi'nde öğrenci dokuzuncu yarıyılda seçtiği hekimlik grubunda kalarak son yarıyılı aynı grupta tamamlar.(4)
Döneme kabul koşulları da farklıdır. Erciyes Üniversitesi'nde ilk dokuz yarıyıla ait tüm derslerden başarılı olmak ve 270 AKTS'yi tamamlamak gerekir.(3) İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'da tüm derslerden devam alınmış olması, önceki yarıyıllardan en fazla üç dersten başarısız olunması, hastane nöbetlerinin tamamlanması ve birbirini izleyen iki yarıyıldan en az birinde ağırlıklı genel not ortalamasının 2,00'ın altına düşmemesi aranır.(2)
Uyarı: Yukarıdaki tablolar altı fakültenin yürürlükteki yönergesinden derlenmiştir; ülkedeki 31 aktif fakültenin tamamını kapsamaz. Bağlayıcı olan, öğrencinin kayıtlı olduğu fakültenin güncel eğitim-öğretim ve staj yönergesidir.
Ders yükü, devam ve başarı koşulları
Programın ağırlığı ders sayısından değil, teorik yükün uygulama saatleriyle üst üste binmesinden kaynaklanır. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa planında intörn dönemi hariç yıllık toplam ders saati 296'dır; bunun 165 saati teorik, 130 saati uygulamalıdır. Aynı planda yıllık uygulamalı klinik eğitim süresi, intörn dönemi ve nöbetlerle birlikte 784 saate ulaşır.(2)
Devam koşulları incelenen planlarda benzerdir: teorik derslerde en az %70, uygulamalı derslerde en az %80. Başarı barajı ise ayrışır. Erciyes Üniversitesi'nde bir dersten başarılı sayılmak için final notunun en az 50, ders başarı notunun en az 60 olması gerekir; ara sınavların katkısı %40, dönem sonu sınavının katkısı %60'tır.(3) Bursa Uludağ Üniversitesi'nde yarıyıl sonu sınavından en az 55 puan alma koşulu bulunur.(4)
Ölçme yöntemlerinde de fark görülür. Erciyes Üniversitesi tamamı uygulamalı derslerde süreç temelli sınav uygular ve öğrencinin kazanımlarını dijital bir takip sistemi üzerinden izler; bu sistemde kayıtlı ilk gün yeterlilikleri, süreç temelli değerlendirme sınavlarında not üzerinde %40 ağırlığa sahiptir.(3)
Tercihte dikkate alınan ölçütler
Ders adlarının büyük ölçüde ortak olması, tercihte ders listesine bakmanın tek başına yeterli olmadığını gösterir. Belirleyici ölçüt, mezuniyet sonrasında hedeflenen çalışma alanıdır; büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, pet kliniği, ilaç ve yem sektörü, laboratuvar hizmetleri, gıda kontrolü ve kamu kurumları birbirinden farklı uygulama olanakları gerektirir. Fakültenin uygulama hastanesi, klinik vaka çeşitliliği, saha bağlantıları ve bulunduğu ilin hayvancılık yapısı bu nedenle doğrudan ilgilidir.
İkinci ölçüt, yukarıdaki tablolarda toplanan uygulama farklarıdır. Staj süresi 25 iş gününden 60 iş gününe, intörn dönemi 17 haftadan 32 haftaya kadar değişmekte; nöbet yükümlülüğü bazı programlarda bulunmamaktadır. Bu farklar, beş yıl boyunca fiilen yapılan uygulama süresini doğrudan değiştirir.
Üçüncü ölçüt kalite güvencesidir. Programın ulusal düzeyde VEDEK, uluslararası düzeyde EAEVE değerlendirmesinden geçip geçmediği ilgili fakültenin akreditasyon sayfasından doğrulanabilir.(1) Öğretim dili de programa göre değişir; Bursa Uludağ Üniversitesi'nde zorunlu İngilizce hazırlık sınıfı ve %30 İngilizce eğitim uygulanırken(4) Erciyes Üniversitesi'nde hazırlık eğitimi isteğe bağlıdır.(3)
Bilgi: 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu 21 Temmuz 2026 tarihinde ön bilgi amacıyla yayımlanmıştır. ÖSYM, tercihler kesinleştirilmeden önce tercih süresi içinde yeniden yayımlanacak güncel kılavuzun incelenmesi gerektiğini bildirmektedir.(9)
Veteriner hekimliği dersleri
Aşağıdaki tablolar, veteriner fakültelerinde ortak olarak okutulan temel dersleri bölüm başlıklarına göre gösterir. Bu derslere ek olarak fakültelerin kendi belirlediği zorunlu ve seçmeli dersler de programda yer alır.
Veterinerlik Dersleri
| Temel Bilimler |
|---|
| Anatomi |
| Biyokimya |
| Fizyoloji |
| Histoloji |
| Embriyoloji |
| Klinik Öncesi |
|---|
| Mikrobiyoloji |
| Patoloji |
| Farmakoloji |
| İmmunoloji |
| Toksikoloji |
| Viroloji |
| Parazitoloji |
| Klinik |
|---|
| Cerrahi |
| Anestezi ve Reanimasyon |
| Genel Cerrahi |
| Özel Cerrahi |
| İç Hastalıkları |
| Ortopedi ve Ayak Hastalıkları |
| Doğum ve Jinekoloji |
| R. ve Suni Tohumlama 2 |
| Radyoloji |
| Gıda Hijyeni ve Teknolojisi |
|---|
| Süt Bilimi ve Teknolojisi |
| Et Muayene ve Teknolojisi |
| Gıda Hijyeni ve Teknolojisi |
| Hayvan Besleme ve Zootekni |
|---|
| Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları |
| Yem Maddeleri ve Yem Teknolojisi |
| Hayvan Islahı |
| Zootekni |
| Genetik |
| Hayvancılık İşletme Ekonomisi |
Güncel kontenjan ve program koşulları için ÖSYM'nin resmî kılavuz duyurusunu inceleyin.
ÖSYM duyurusu